Buk to jeden z najczęściej wybieranych gatunków drewna do produkcji wyrobów kuchennych i dekoracyjnych. Jest twardy, jednolity, dobrze się obrabia i świetnie nadaje się do kontaktu z żywnością. Mimo to wiele osób zastanawia się, dlaczego w niektórych elementach buk ma wyraźnie ciemniejszy kolor – szczególnie w środku deski. Dotyczy to również produktów takich jak bukowe deski do krojenia.
Czym jest twardziel w drewnie bukowym?
Twardziel to wewnętrzna, starsza część pnia drzewa. W przeciwieństwie do bieli (zewnętrznej warstwy drewna), twardziel:
- nie przewodzi już soków,
- pełni głównie funkcję konstrukcyjną,
- ma inny skład chemiczny niż biel.
W buku twardziel bardzo często przyjmuje ciemniejszy, ciepły, czerwonawo‑brązowy odcień, co bywa zaskoczeniem dla klientów oczekujących jasnego, jednolitego koloru.
Dlaczego twardziel buka jest ciemniejsza?
1. Nagromadzenie naturalnych substancji
Wraz z wiekiem drzewa w twardzieli odkładają się tzw. substancje ekstrakcyjne:
- garbniki,
- związki fenolowe,
- naturalne barwniki.
To właśnie one odpowiadają za ciemniejszą barwę drewna oraz jego większą stabilność biologiczną.
2. Utlenianie drewna
Związki chemiczne obecne w twardzieli buka z czasem ulegają utlenianiu. Proces ten:
- pogłębia kolor drewna,
- może powodować charakterystyczne przebarwienia w centralnej części deski.
W praktyce zjawisko to bywa określane jako tzw. czerwone serce buka (fałszywa twardziel).
3. Wiek drzewa i warunki wzrostu
Im starsze drzewo oraz im trudniejsze warunki jego wzrostu (susza, uszkodzenia, wahania temperatur), tym:
- większe prawdopodobieństwo powstania ciemnej twardzieli,
- większa różnorodność kolorystyczna drewna.
Czy ciemniejsza twardziel oznacza gorszą jakość?
Zdecydowanie nie. Z punktu widzenia użytkowego:
- wytrzymałość mechaniczna pozostaje taka sama,
- drewno nadal doskonale nadaje się do kontaktu z żywnością,
- trwałość deski nie ulega pogorszeniu.
W przypadku produktów takich jak bukowe deski do krojenia, ciemniejszy kolor jest cechą naturalną, a nie wadą materiału.
Twardziel a wygląd bukowej deski do krojenia
W wyrobach kuchennych różnice kolorystyczne mogą być:
- elementem naturalnego, rzemieślniczego charakteru produktu,
- podkreślone przez olejowanie,
- lub – w zależności od projektu – selekcjonowane na etapie produkcji.
Dobrze zaolejowana bukowe deski do krojenia z widoczną twardzielą często zyskuje:
- głębię koloru,
- szlachetny, ciepły odcień,
- unikalny wygląd każdej sztuki.
Podsumowanie
Ciemniejsza twardziel w buku to efekt naturalnych procesów biologicznych i chemicznych zachodzących w drewnie. Nie wpływa negatywnie na trwałość ani funkcjonalność produktu, a w wielu przypadkach stanowi jego estetyczny atut. Jeśli cenisz naturalność i autentyczność materiału, buk – nawet z widoczną twardzielą – pozostaje jednym z najlepszych wyborów do produkcji desek kuchennych.
Czym jest twardziel w buku?